Γράφει ο Γιώργος Πένταρης
Κάθε χρόνο έγραφα ένα άρθρο για την επέτειο του Πολυτεχνείου, αλλά μετά τη συνεχή υποβάθμιση της επετείου από τις παρεμβάσεις των πολιτικών κομμάτων με αποτέλεσμα να γίνεται πεδίο κομματικής αντιπαράθεσης, είχα αποφασίσει να μην ξαναγράψω. Φέτος όμως, για να θυμηθώ τις στιγμές που είχα ζήσει εκεί, πέρασα από τον ιερό χώρο την παραμονή 15 Νοέμβρη κατά το μεσημέρι. Ο κόσμος ήταν λιγοστός και τα συνθήματα απογοητευτικά. Απογοητευτικότερες ήταν οι ομιλίες της ΚΝΕ, η οποία είχε φέρει την μικροφωνική εγκατάσταση και έτσι δεν άφηνε κανέναν άλλο να μιλήσει. Αυτό μου το είπε ένας φοιτητής που τον ρώτησα για την παράταιρη συνθηματολογία και τις ομιλίες των κατόχων της μικροφωνικής.
Η εξέγερση του Πολυτεχνείου εναντίον της χούντας έγινε πριν 53 χρόνια και οι νέοι που σήμερα ήταν εκεί, φοιτητές και μη, ό,τι ήξεραν για το Πολυτεχνείο το είχαν μάθει από διάφορους «μέντορες» ή καλύτερα κομματικούς ινστρούχτορες. Προχθές, με πλησίασε ένας νεαρός Κνίτης να μου πουλήσει ένα βιβλίο και του είπα ότι το ΚΚΕ δεν δικαιούται να είναι στο Πολυτεχνείο, επειδή ήταν αντίθετο στην εξέγερση, την οποία είχε αποκαλέσει στο φύλλο 8 της Πανσπουδαστικής (Φοιτητική οργάνωση του ΚΚΕ), ως «προβοκάτσια της ΚΥΠ». Η απάντηση του φοιτητή ήταν ότι το ΚΚΕ υπήρχε στην εξέγερση, αλλά ήταν «μυστικοί» – λόγω χούντας προφανώς, λέω εγώ ειρωνικά… Αυτά τους μαθαίνουν στο ΚΚΕ και είναι τόσο εμποτισμένοι με την «επίσημη άποψη» που δεν υπάρχει καμιά περίπτωση να τους αλλάξεις μυαλό.
Το άλλο που διαπίστωσα ήταν η διαχρονική «νεκρανάσταση» των αριστερίστικων οργανώσεων από εκείνη την εποχή. Κυριαρχούσαν δηλαδή τα δύο αδελφά κόμματα μ-λ ΚΚΕ και ΚΚΕ μ-λ και από κοντά το ΕΚΚΕ (Επαναστατικό Κομουνιστικό Κίνημα Ελλάδας) του κυρίου Χρήστου Μπίστη, του κ. Τσουκάτου, που πήγε στο ΠΑΣΟΚ, και λοιπών πολλών. Ειδικά το ΕΚΚΕ είχε οργάνωση στον φοιτητικό χώρο που λεγόταν ΑΑΣΠΕ και την θυμάμαι από τα φοιτητικά μου χρόνια. Η ΑΑΣΠΕ είχε κυριαρχήσει στα γεγονότα του Πολυτεχνείου ως αριστερή επαναστατική οργάνωση και ο πολιτικός της εκφραστής, το ΕΚΚΕ, δεν είχε υπογράψει δήλωση ότι αποκηρύσσει την βίαιη επανάσταση μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας το 1974, παρ’ ότι κατέβηκε πολλές φορές στις εκλογές.
Έγραψα «νεκρανάσταση» γιατί αυτά τα κόμματα εκπροσωπούν μια παλιά νοοτροπία που είχε ως ιδεολογικό υπόβαθρο τον ψυχρό πόλεμο και τη θεωρία των τριών κόσμων του Μάο Τσε Τουνγκ. Διάβασα κάποια κείμενα που μοίραζαν και κατά βάθος σε πολλά θέματα έχουν μεν δίκιο, αλλά δεν μπορούν να εκφραστούν σε ευρύτερα κοινωνικά στρώματα επειδή και οργανωτικά και ιδεολογικά πάσχουν. Αυτό φαίνεται και από τα συνθήματα στα πανό που είχαν αναρτήσει.
Μια άλλη δυναμική έκφραση ήταν οι κάθε λογής αναρχικοί που είχαν ως πυρήνα των συνθημάτων τους την βίαιη ανατροπή του κράτους. Συνθήματα δηλαδή που είναι εντελώς ξένα με τα λαϊκά αισθήματα, στόχους, ανάγκες και επιθυμίες.
Το ΚΚΕ και οι άλλοι πολιτικοί σχηματισμοί αναπαράγονται ιδεολογικά μέσα από τις τάξεις του φοιτητικού κινήματος, αλλά με περιορισμένη επιτυχία. Γενικά οι κοινοβουλευτικές δυνάμεις όπως ΝΔ, ΠΑΣΟΚ κτλ δεν είχαν καμιά συμμετοχή στις τριήμερες εκδηλώσεις πλην του ΚΚΕ. Εκπροσωπήθηκαν μόνο από τους αρχηγούς τους μόνο την ημέρα της πορείας με εξαίρεση τη Ν.Δ. και τα κόμματα δεξιότερα αυτής. Με την απουσία τους συμφωνώ γιατί έφτασε ο καιρός να σταματήσουν τα πολιτικά κόμματα να θεωρούν τους φοιτητές ακατέργαστη δεξαμενή ψηφοφόρων και να θεωρούν τα πανεπιστήμια ως πολιτική στους ιδιοκτησία.
Η αρχή σε αυτό το θέμα πρέπει να ξεκινήσει από τα «συστημικά» κόμματα και του ΚΚΕ συμπεριλαμβανομένου, ώστε σε δεύτερη φάση να σταματήσει και η επιρροή αριστερίστικων, αναρχικών ή φασιστικών οργανώσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία και στη ζωή των πανεπιστημίων.
Όλοι οι εκφραστές ιδεολογιών που είδα στο Πολυτεχνείο ήταν εκτός πραγματικότητας και στο βάθος η συνθηματολογία τους εξέπεμπε το πνεύμα του Μάο και του Λένιν. Δεν είδα κανένα σύνθημα για τα σημερινά προβλήματα της νεολαίας κυρίως. Σήμερα το σύνθημα δεν είναι «ψωμί, παιδεία, ελευθερία» γιατί η Ελλάδα, με τα καλά της και τα στραβά της, τα έχει κατακτήσει λίγο πολύ. Για παράδειγμα, λένε ότι δεν υπάρχει δωρεάν παιδεία στην Ελλάδα. Σε ελάχιστα κράτη υπάρχει δωρεάν παιδεία από την προσχολική ηλικία μέχρι τριτοβάθμια εκπαίδευση. Εκείνο που δεν βλέπουμε όμως είναι το κόστος λειτουργίας του κάθε πανεπιστημιακού ιδρύματος, δεν υπάρχει δηλαδή διαφάνεια.
Ένα λοιπόν νέο σύνθημα θα ήταν «Διαφάνεια», διαφάνεια στο πού πάνε τα κρατικά χρήματα, διαφάνεια από πού έρχονται άλλες χρηματοδοτήσεις, ποιοι ωφελούνται από αυτές, πώς επιλέγεται η κάθε διοίκηση στα Ιδρύματα, πώς επιλέγονται τα προγράμματα σπουδών που τώρα είναι κατά 50% απηρχαιωμένα και σε πολλές περιπτώσεις άχρηστα σε σχέση με το γνωστικό αντικείμενο του κάθε τμήματος.
Ελευθερία ναι, αλλά η έννοια είναι ταυτόσημη με την έννοια της ελευθερίας του 1973; Σήμερα η ελευθερία του ατόμου επηρεάζεται με ανεπαίσθητους τρόπους από άλλες δυνάμεις που η ισχύς τους υπερβαίνει τα όρια μια κρατικής οντότητας. Τα κοινωνικά δίκτυα, για παράδειγμα, επηρεάζουν τις αποφάσεις μας χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε. Η αυτοματοποίηση κάθε συναλλαγής χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις ιδιωτικότητας έχουν καταστήσει το άτομο έρμαιο δυνάμεων που δεν γνωρίζουμε το εύρος τους, τον τόπο και χρόνο δράσης τους. Σήμερα η ελευθερία του ατόμου δεν υπάρχει στην ουσία γιατί κάποια μηχανή και από εκεί κάποιες οντότητες γνωρίζουν πού είμαι, πού πηγαίνω, πού έφαγα, πού ήπια καφέ και πού κατούρησα. Αυτή είναι η ελευθερία που θέλουμε σήμερα ώστε να προφτάσουμε να μη γίνουμε Κίνα που όλοι παρακολουθούνται και αν είναι καλά παιδιά, αμείβονται κοινωνικά ή τιμωρούνται σε αντίθετη περίπτωση.
Δεν είδα κανένα σύνθημα εναντίον του πολέμου. Η πορεία γίνεται στην Αμερικάνικη Πρεσβεία, αλλά δεν πάνε στην Ρωσική και ούτε άκουσα κάτι σχετικό με Ουκρανία κτλ. Αλήθεια, πού ήταν οι φεμινίστριες να υπερασπιστούν τις γυναίκες του Ιράν που στενάζουν κάτω από το γένι του κάθε ισλαμιστή; Τίποτα δεν μας είπαν για τον Τραμπ και τον πόλεμο που ξεκίνησε στο Ιράν που στην ουσία αφαίρεσε και αφαιρεί χρήματα από τις τσέπες μας. Τίποτα δεν ειπώθηκε για το Ευρωπαϊκό στρατιωτικο-βιομηχανικό κατεστημένο που ξεκίνησε τους εξοπλισμούς.
Συγκεκριμένα ο Δυτικός κόσμος εναπόθεσε όλη την παραγωγική του δυναμικότητα και την τροφοδοσία του σε Κίνα και Ινδίες με την περίφημη παγκοσμιοποίηση του 2000. Οι Ευρωπαίοι έμειναν με τις υπηρεσίες και τώρα που τα πράγματα ήρθαν τα πάνω κάτω με τον Τραμπ, θέλουν να μαζέψουν το χυμένο γάλα, αλλά είναι ανέφικτο. Η Ευρωπαϊκή βιομηχανία δημιούργησε ένα μεγάλο ανταγωνιστή της, την Κίνα, και σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να ανακάμψει. Ο μόνος τομέας στον οποίο οι Κινέζοι δεν μπορούν να κάνουν παιχνίδι είναι οι στρατιωτικοί εξοπλισμοί και έτσι με το πρόσχημα της Ρωσίας άρχισε στην Ευρώπη η κούρσα εξοπλισμών. Η ιστορία λέει όμως ότι αν φτιάχνεις όπλα, τότε έρχεται η στιγμή που θα τα χρησιμοποιήσεις και γι’ αυτό το θέμα δεν ακούμε καμιά φωνή. Για τα Εθνικά μας θέματα και την συστηματική προκλητικότητα της Τουρκίας δεν ακούσαμε τίποτα εκτός κάποιων Τούρκων αντιστασιακών που ήταν εκεί με το πανό τους. Διάβασα την ανακοίνωσή τους για τα «πηγάδια φυλακές», τους άρρωστους φυλακισμένους που πεθαίνουν γιατί τους αρνούνται περίθαλψη και για τους χιλιάδες πολιτικούς κρατουμένους του «εκλεγμένου» δικτάτορα Ερντογάν.
Για να καταλήξω, ο τρόπος που γιορτάζεται σήμερα το Πολυτεχνείο έχει απαξιωθεί και μαζί με αυτόν και το ίδιο το πνεύμα του. Η πόρτα που έριξε το τανκ, εδώ και 53 χρόνια, σκουριάζει στον προαύλιο χώρο του Ιδρύματος. Μετά από 53 χρόνια η Υπουργός Πολιτισμού της Ν.Δ. κα Μενδώνη την κατέταξε στην κατηγορία των νεότερων μνημείων και θα γλυτώσει από τη σκουριά. Δεν θεωρώ τον εαυτόν μου αρμόδιο, αλλά πρέπει να βρεθούν άλλοι τρόποι απόδοσης τιμής στην μνήμη του αγώνα του Πολυτεχνείου, στην μνήμη των αγωνιστών, ζωντανών και νεκρών.